Bursa'da diyetisyen seçerken dört şeye bakın: eğitimi, size uzaklığı, çalışma biçimi ve verdiği sözler. Sıralama da bu. Unvanı uygun olmayan birini, ne kadar yakın olursa olsun, listeye almayın. Unvanı uygun olanlar arasında ise çoğu zaman belirleyici olan yol ve saat oluyor.
Bu sayfa o dört adımı sırayla anlatıyor. Sonunda elinizde ilk görüşmeye götürebileceğiniz bir soru listesi olacak.
Başlamadan önce: ne istiyorsunuz?
Diyetisyene "kilo vermek istiyorum" diye gitmek yeterli bir başlangıç ama tek başına pek bir şey anlatmıyor. Görüşmeden önce birkaç satır yazın:
- Neyi değiştirmek istiyorsunuz? Kilo, öğün düzeni, akşam atıştırmaları, yemekhanede seçim, spor yaparken beslenme.
- Gününüz nasıl geçiyor? Kaçta kalkıyorsunuz, servis kaçta geliyor, vardiyanız dönüyor mu?
- Hangi yemekten vazgeçmek istemiyorsunuz? Pazar kahvaltısındaki Cantık mı, ayda bir yenen İskender mi?
- Daha önce ne denediniz, neden bıraktınız?
Bu notlar diyetisyenin işini kolaylaştırır. Size de ilk görüşmenin sonunda "ne konuştuk biz" diye düşünmemeyi sağlar.
Eğitim ve unvan
Türkiye'de diyetisyen unvanı, üniversitelerin beslenme ve diyetetik bölümünden mezun olanlara verilir. Piyasada "beslenme danışmanı", "diyet koçu", "beslenme uzmanı" gibi başka adlar da dolaşıyor. Bu adların arkasında aynı eğitim olmayabilir.
Sormaktan çekinmeyin. Nereden mezun olduğunu, hangi alanlarda çalıştığını sormak kaba bir soru değil; işini bilen biri rahatça cevaplar. Diplomasını muayenehanesinde asan diyetisyen de çoktur.
Bazı diyetisyenler belli konularda ek eğitim alır: sporcu beslenmesi, çocuk beslenmesi, diyabette beslenme gibi. Sizin bir ihtiyacınız varsa, örneğin çocuğunuz için görüşecekseniz, o alanda çalışıp çalışmadığını sorun.
Semt ve ulaşım
Diyetisyenle çalışmak tek seferlik bir randevu değil. Kontroller tekrar eder ve her birine gidip gelmeniz gerekir. Bursa gibi geniş, trafiği yoğun bir şehirde yol, planı sürdürüp sürdürmeyeceğinizi doğrudan etkiler.
Kendinize iki soru sorun. Görüşmeye evden mi gideceksiniz, işten mi? Hangi gün ve saatte boşsunuz? Cevap, bakmanız gereken semti büyük ölçüde belirler.
Nilüfer
Nilüfer şehrin batısında, yeni konut alanlarının ve üniversite kampüsünün bulunduğu ilçe. Bu tarafta oturuyor ya da çalışıyorsanız aramayı ilçe içinde tutmak mantıklı. Nilüfer'de çalışan diyetisyenler İdeal Kilo'da ayrı bir sayfada listeleniyor; oradan başlayabilirsiniz.
Osmangazi ve Yıldırım
Osmangazi tarihi çarşının ve şehir merkezinin bulunduğu ilçe; Yıldırım onun doğusunda. İşiniz merkezdeyse öğle arasına ya da mesai çıkışına sığan bir randevu, ayrı bir gün ayırmaktan çok daha kolay sürdürülür. Raylı sistem hattına yakın bir yer seçerseniz trafikte kaybedeceğiniz zaman azalır.
İnegöl ve Mudanya
İnegöl merkeze uzak, kendi çarşısı ve sanayisi olan büyük bir ilçe. Orada yaşayan biri için her kontrolde şehre inmek kısa sürede yorucu olur. Önce ilçe içine bakın; İnegöl'deki diyetisyenler de İdeal Kilo'da ayrıca listeleniyor.
Mudanya Marmara kıyısında, yazın kalabalıklaşan bir ilçe. Burada oturup merkezde çalışıyorsanız, görüşmeyi iş yerine yakın bir yerde ayarlamak daha pratik olabilir.
Online görüşme
Birçok diyetisyen online görüşme de yapıyor. Vardiyalı çalışıyorsanız ya da ilçeden merkeze inmek zorsa bu seçenek işinizi kolaylaştırır.
Yine de ilk görüşmeyi yüz yüze yapmayı düşünebilirsiniz. Ölçüm alınacaksa, ya da diyetisyeni yüz yüze tanımak size güven veriyorsa bu fark eder. Kontrolleri daha sonra online sürdürmek mümkün mü, bunu baştan sorun.
Online görüşmeye karar verdiyseniz birkaç pratik ayrıntıyı önceden çözün. Görüşmeyi molada, fabrikanın gürültülü bir köşesinde değil, evde sakin bir saatte yapın. Evde tartı varsa yakınınızda olsun. Diyetisyen görüşmeler arasında yemek fotoğrafı ya da not istiyorsa bunu nasıl göndereceğinizi baştan konuşun.
İlk görüşmede sorulacaklar
Bu listeyi telefonunuza yazın, görüşmede açın. Hepsini sormak zorunda değilsiniz, ama cevabını bilmediğiniz şeyi sonra merak etmektense sormak iyidir.
- Nereden mezun oldunuz, en çok hangi konularda çalışıyorsunuz?
- İlk görüşmede ne yapıyorsunuz? Ölçüm alıyor musunuz, tahlil istiyor musunuz?
- Plan nasıl hazırlanıyor? Hazır liste mi, benim günüme göre mi?
- Kontroller ne sıklıkla, ne kadar sürüyor?
- Ücret görüşme başına mı, paket mi? Paketin içinde ne var?
- Görüşmeler arasında soru sormak istersem nasıl ulaşırım?
- Vardiyam değişince randevu saatini değiştirebilir miyim?
- Bir sağlık sorunum varsa hekimimle nasıl birlikte çalışıyorsunuz?
Dikkat edeceğiniz şey cevabın kendisi kadar nasıl verildiği. Sorularınıza açık cevap veren, bilmediği yerde "bunu hekiminize sorun" diyen diyetisyen güven verir.
Hazır liste konusunu hafife almayın. Fotokopiyle çoğaltılmış, herkese aynı verilen bir liste sizin vardiyanızı, yemekhanenizi, sofranızı bilmez. Vardiyalı çalışıyorsanız bu konuyu ayrıca konuşun; ne anlatacağınızı vardiyalı çalışanlar için beslenme sayfasında topladık.
Uzak durulacak vaatler
Bazı cümleler duyduğunuz anda kalkmanız için yeterli sebeptir.
"Şu kadar günde şu kadar kilo" diye kesin rakam veren. Vücudunuzu görmeden, tahlillerinize bakmadan sonuç söz veren biri ya ne yaptığını bilmiyordur ya da size satış yapıyordur.
"Detoks paketi", "mucize çay", "yağ yakan kapsül" satmayı görüşmenin merkezine koyan. Bir diyetisyenin işi size nasıl yiyeceğinizi göstermek; raf ürünü satmak değil.
"İlacınızı bırakın" ya da "doktorunuza gerek yok" diyen. Bu, açık bir tehlike işaretidir. İlaçla ilgili her karar hekiminizindir.
Çok sert kısıtlama öneren. Bütün bir besin grubunu sebepsiz yere hayatınızdan çıkarmanızı isteyen, ilk günden açlıkla baş etmenizi bekleyen plan uzun sürmez.
Önce-sonra fotoğraflarıyla ikna etmeye çalışan. Başkasının sonucu sizin sonucunuz değildir.
İlk haftalarda neye bakmalı
Diyetisyeni seçtiniz, plan elinizde. Doğru seçim yapıp yapmadığınızı asıl ilk birkaç haftada anlarsınız.
Planı uygulayabiliyor musunuz? Listede yazan şeyleri yemekhanede, servis yolunda ya da evde gerçekten bulabiliyor musunuz? Bulamıyorsanız sorun sizde değil, planda olabilir. Bunu kontrolde açıkça söyleyin.
Kontrollerde ne konuşuluyor? Tartıya çıkıp çıkmak dışında, nerede zorlandığınız, hangi öğünün dağıldığı soruluyorsa iyi bir işaret. Diyetisyen planı sizin anlattıklarınıza göre değiştiriyorsa birlikte çalışıyorsunuz demektir.
Kendinizi suçlu hissettiriyor mu? Bir kaçamaktan sonra azarlanmak kimsenin işine yaramaz. Kontrole gitmek gözünüzde büyüyorsa bunu dikkate alın.
Birkaç kontrolden sonra içinize sinmezse diyetisyen değiştirmek ayıp değil. Yeni diyetisyene önceki planınızı ve nerede zorlandığınızı anlatın; sıfırdan başlamak zorunda kalmazsınız.
Hekime danışmanız gereken durumlar
Diyabet, böbrek hastalığı, tiroid sorunu, yüksek tansiyon gibi süregelen bir hastalığınız varsa, gebeyseniz ya da emziriyorsanız, düzenli ilaç kullanıyorsanız diyetisyene gitmeden önce ya da gittikten sonra mutlaka hekiminizle konuşun. Diyetisyen bu durumlarda hekimin yönlendirmesiyle çalışır.
Yemekle ilişkiniz zorlaşmışsa, sık sık kontrolsüz yemek yediğinizi ya da kendinizi yemekten alıkoyduğunuzu fark ediyorsanız önce bir hekime başvurun. Bu, bir diyet listesiyle çözülecek bir konu değil.
Sonraki adım
Hedefinizi yazdınız, nerede arayacağınızı biliyorsunuz, soru listeniz hazır. Şimdi iki üç isim seçip arayın. İlk görüşmeden sonra hemen karar vermeniz gerekmiyor; içinize sinmediyse bir başkasıyla da görüşebilirsiniz.
Bursa mutfağıyla planın nasıl uzlaşacağını merak ediyorsanız Bursa sofrası sayfasına bakın. Kısa cevaplar için sorular sayfası var.